Rust nemen klinkt simpel. Toch vergeten we het steeds weer. Niet omdat we het niet willen, maar omdat er altijd nog iets moet. Eerst dit afmaken. Eerst die mail. Eerst nog even doorzetten. Een oud verhaal laat zien waarom dat niet werkt.

De parabel van de houthakker

Er was eens een houthakker die bij een nieuwe baas begon. Op zijn eerste dag ging hij vol enthousiasme aan de slag en kapte achttien bomen. De volgende dag stond hij vroeger op, vastbesloten om het nog beter te doen. Hij kapte er vijftien.

“Ik zal wel moe zijn,” dacht hij. “Morgen gaat het beter.” Maar de dag daarna kapte hij er negen. Toen vijf. En op de laatste dag was hij de hele middag bezig met zijn tweede boom.

Ongerust ging hij naar zijn baas. Die vroeg: “Wanneer heb je voor het laatst je bijl geslepen?”

De houthakker keek hem verbaasd aan. “Slijpen? Daar heb ik geen tijd voor. Ik heb het veel te druk met kappen.”

Herken je het?

Waarschijnlijk wel. Je werkt harder en harder, en toch gaat het steeds moeizamer. Je concentratie zakt, je wordt sneller geïrriteerd, dingen kosten meer moeite dan vroeger. En de reflex is: nog harder werken. Nog vroeger beginnen. Nog even doorbijten.

Maar een botte bijl wordt niet scherper door harder te hakken. Hij wordt alleen maar botter.

Rust nemen is geen luxe en geen beloning voor als alles af is. Het is onderhoud. Het slijpen van het enige gereedschap dat je altijd bij je hebt: jezelf. Stephen Covey noemde dit in zijn bekende boek over effectieve gewoontes niet voor niets “de zaag scherp houden”.

Waarom rust nemen zo moeilijk is

Als het zo logisch is, waarom doen we het dan niet? Een paar redenen die ik vaak tegenkom:

• Rust voelt als stilstand. Als je stopt, lijkt het alsof je achterop raakt. Terwijl de houthakker juist achterop raakte doordat hij niet stopte.
• Je moet het eerst verdienen. Pas als alles af is, mag je ontspannen. Maar het is nooit af.
• Je hoofd stopt niet. Je zit op de bank, maar je gedachten draaien door. Dat is geen rust, dat is alleen stilzitten.

Drie manieren om je bijl te slijpen

1. Plan rust in, net als werk. Wacht niet tot je er tijd voor hebt, want die komt niet. Zet het in je agenda. Tien minuten per dag is genoeg om te beginnen.

2. Kijk even boven de boom uit. Neem eens per week een moment om terug te kijken. Wat heb je gedaan? Wat kostte energie, wat gaf energie? Ben je nog met de goede dingen bezig, of hak je vooral uit gewoonte?

3. Geef je hoofd ook rust, niet alleen je lijf. Stoppen met werken is stap één. Maar als je gedachten blijven malen, laad je niet op. Een geleide meditatie helpt om ook dat stuk tot stilstand te brengen.

Slijp je bijl: een meditatie om mee te beginnen

Wil je het meteen proberen? Zet je koptelefoon op en neem even de tijd voor deze meditatie. Je hoeft niets te doen, alleen te luisteren.

Meer geleide meditaties voor rust en zelfinzicht vind je hier, gratis te beluisteren.

En onthoud: de houthakker die even stopt om te slijpen, kapt aan het eind van de week de meeste bomen.